Op 10 september kwamen bijna 20 vertegenwoordigers van de verschillende afdelingen in Zuid-Holland bijeen in Zoetermeer om kennis en ervaringen te delen over fietspromotie in de provincie. Dat is gedaan aan de hand van een aantal thema’s.

Jaap Kamminga en Marlies Klinkenberg van het landelijk bureau hadden daarvoor een presentatie voorbereid die hiervoor als leidraad diende. Hieronder is daarvoor een leuk overzicht gemaakt.

Fietsgemeenteverkiezing 2026

Er is veel informatie verzameld over de toestand in de verschillende gemeenten in Nederland en dan met name om vergelijkingen mogelijk te maken. Het gemiddelde van Zuid-Holland heeft de een na laagste beoordeling.

Tegelijkertijd heeft de gemeente Pijnacker – Nootdorp wel de prijs gewonnen van de beste middelgrote gemeente. Dit geeft ook aan dat de verschillen in Zuid-Holland ook weer groot kunnen zijn.

In Zuid-Holland heb je overigens voor het fietsbeleid met twee gebieden te maken waar ‘boven-gemeentelijk’ fietsbeleid wordt gemaakt. Dat is de MRDH (de metropoolregio Rotterdam – Den Haag) en voor de rest van de provincie met de provincie zelf. Dus hoewel de inwoners van de MRDH via hun stemgedrag aan kunnen geven wat zij belangrijk vinden heeft dat geen effect op het mobiliteitsbeleid van de MRDH, maar wel de rest van de provincie. De verschillen in de beoordeling van de gemeenten in de MRDH en de provincie zijn echter minimaal gelet op de fietsgemeenteverkiezing.

De antwoorden in het vrije veld van de enquête, wat een optie was, heeft veel informatie opgeleverd die door de afdelingen kunnen worden gedeeld met ambtenaren, wethouders en pers. Soms zitten hier ook leuk quotes tussen die als ‘smaakmaker’ kunnen dienen. Het vormt regelmatig een leuke kapstok om met de gemeente om de tafel te komen zitten. Dit is dan natuurlijk wel een aanleiding, maar er kan over het grotere ‘plaatje’ worden gesproken.

Een van de afdelingen waar actief met de fietsgemeenteverkiezing aan de slag is gegaan is de Drechtsteden. Het heeft bij hen verschillende nieuwe contacten opgeleverd. En het zorgde er ook voor dat wethouders uit de regio elkaar op een leuke manier de maat namen. Voor meer zie hun site.

Model Split

In de presentatie is ook een overzicht opgenomen over de model split, het aandeel fietsers in de gemeente. Hier blijken ook grote verschillen tussen gemeenten te zitten. Deze zijn niet echt verklaarbaar. Ze nodigen wel uit tot een goede analyse, dit opdat er ook weer van kan worden geleerd.

Verkeersveiligheidsonderzoek

Uitgebreid is stil gestaan bij het onderzoek van Independer. Zij hebben een vergelijkend onderzoek gedaan naar de verkeersveiligheid per gemeente. Dit onderzoek levert opvallende resultaten op. Zo blijken alle kustgemeenten onveiliger te zijn dan de andere gemeenten in Zuid-Holland/ Nederland. Hier is nog geen verklaring voor. Daar wordt nog naar gezocht.

Daarbij bloeide de discussie over de betrouwbaarheid van de cijfers op. Immers niet bij alle ongelukken is de politie betrokken en niet alle ongelukken leiden tot ziekenhuisopnames, ook leiden verkeersongelukken niet altijd tot aansprakelijkheidskwesties die weer leiden naar verzekeringsmaatschappijen. Het laat veelal wel het topje van de ijsberg zien. Daarmee vormt het wel een goede graadmeter voor de verkeersveiligheid.

Binnenkort hoopt men meer gegevens van de ambulancediensten te krijgen. Die kunnen dan in de statistieken worden meegenomen.

Desalniettemin vormen deze ijsbergen wel een goede aanleiding om met de gemeenten in gesprek te gaan. Zeker wanneer het ook nog kan worden gecombineerd met de informatie die is verzameld met de fietsgemeenteverkiezing. Niet alle informatie is overigens openbaar beschikbaar, zoals van VIA Stat (hier kunnen gemeenten een abonnement op hebben!). Wel zijn bijvoorbeeld de gegevens die zijn verzameld via STAR (hierin zijn de gegevens van de politie en verzekeraars opgenomen).

50 – 30

Het item rond de verlaging van de snelheid in de bebouwde kom van 30 naar 50 km kon op veel reacties rekenen. In veel gemeenten speelt het, maar het gaat wel stapsgewijs. Er zijn wel wat ontwikkelingen te benoemen.

Gebleken is bijvoorbeeld dat de verlaging van de snelheid in Amsterdam tot een minimale vertraging voor de hulp- en nooddiensten heeft geleid. Een vertraging die niet in verhouding staat tot de winst op het gebied van verkeersveiligheid. Een reden om er dus wel mee door te gaan.

Volgens Jaap is het Openbaar Ministerie niet mee zo streng als het gaat om het hebben van de inrichting van het wegennet voordat men überhaupt gaat handhaven. Zo levert alleen al de aanpassing van de verkeersborden tot een verlaging van de gemiddelde snelheid en een vermindering van het aantal echt te hard rijders.

Naast de infrastructuur en de wetgeving heeft de invoering van intelligente Snelheids Adaptie (ISA) in 2022 ook effect gehad het beter volgen van de geldende regels rond bijvoorbeeld de maximum snelheid. Gesteld werd wel door een aantal aanwezigen dat het dan belangrijk is dat de gemeenten de borden goed heeft geplaatst. Dat is volgens een aantal mensen niet altijd het geval. Op termijn zal die ISA waarschijnlijk wel leiden tot een beter gedrag van de automobilisten. Voor de afdelingen kan dit een mooie kapstok vormen om ook de buitenruimte goed ingericht te krijgen.

Door een aantal aanwezigen werd nog gesteld dat die mogelijke snelheidsbeperkingen die alleen bedoeld zijn voor automobilisten, terwijl fietsers er ook last van hebben.

Lobby

De manier waarop de gegevens worden gebruikt in de lobby is belangrijk. Door aan te sluiten bij de wensen van de ander, de wethouder, politici kan er vaak veel worden bereikt. Daarnaast blijkt timing belangrijk te zijn. Zorg ervoor dat je een relatie opbouwt met verschillende partijen. Dit is niet bij elke afdeling hetzelfde, afdelingen kunnen bij elkaar daarover ook tips ophalen.

Veel over lobbyen en de Fietsersbond is terug te vinden in de kennisbank van de Fietsersbond.

Verkiezingen 2027

Er is goed contact tussen het landelijke bureau met de ambtelijke organisatie van de provincie. Daarbij is het jammer dat er de afgelopen collegeperiode zo weinig geld voor fietsbeleid beschikbaar was. De Fietsersbond zou willen dat er de komende jaren meer geld beschikbaar komt. Daarvoor zijn de volgende verkiezingen in maart heel belangrijk.

Door het landelijk bureau is nu een voorstel voor de partijprogramma’s verzonden naar politieke partijen via de griffie van de provincie Zuid-Holland. Voor meer zie dit artikel.

Alle leden van de Fietsersbond kunnen, als ze lid zijn van een politieke partij, ook bij hun partij lobbyen voor een goed fiets- mobiliteitsbeleid van de provincie.

Oproep

Voor de provincie Zuid-Holland is momenteel geen groep mensen actief. Het zou mooi zijn wanneer er, zoals in een aantal andere provincies, weer mensen actief willen worden. Wil je hier meer over weten neem dan contact op met Marlies Klinkenberg. En op deze site kun je al zien wat er allemaal kan ‘spelen’.