De stille revolutie van de MRDH

Wie de mobiliteitsvisie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag leest, ziet grote woorden: economische weerbaarheid, brede welvaart, internationale concurrentiekracht. Maar tussen al die strategische ambities ligt een opvallend nuchtere, bijna vanzelfsprekende keuze verscholen. De fiets.
Geen prestigeproject met miljardeninvesteringen of futuristische vergezichten van vliegende voertuigen. Nee, gewoon: trappen. En juist daarin schuilt de kracht van deze visie.

Van auto-denken naar STOMP

De MRDH kiest expliciet voor een mobiliteitshiërarchie volgens het STOMP-principe: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a Service, Particuliere auto. Dat is geen detail, maar een fundamentele koerswijziging. Het betekent dat lopen en fietsen niet langer aanvullend zijn, maar leidend in de manier waarop de MRDH haar ruimte, infrastructuur en investeringen organiseert.

In de MRDH die richting 2040 met 400.000 inwoners groeit, is dat geen ideologische keuze maar een ruimtelijke noodzaak. De optelsom van wonen, werken, energie, natuur en klimaatadaptatie vraagt drie keer zoveel ruimte als de regio zelf groot is. Elke vierkante meter telt. De fiets is dan simpelweg het meest efficiënte vervoermiddel dat we hebben: weinig ruimtebeslag, geen uitstoot, nauwelijks geluid, enorme gezondheidswinst.

De fiets als verbinder van kansen

De mobiliteitsvisie koppelt bereikbaarheid nadrukkelijk aan brede welvaart. Het gaat niet alleen om sneller van A naar B, maar om toegang tot werk, onderwijs, zorg en sociale contacten. Juist hier is de fiets cruciaal.
De ambitie is dat in 2050 dertig procent meer inwoners binnen 45 minuten werk, opleiding en voorzieningen kunnen bereiken met publieke en actieve mobiliteit. Dat lukt alleen als het fijnmazige netwerk op orde is. Hoogwaardig openbaar vervoer vormt de ruggengraat, maar de fiets is het capillair systeem dat alles met elkaar verbindt.
Niet iedereen woont naast een metrostation. Maar vrijwel iedereen kan – mits veilig en comfortabel – binnen tien tot vijftien minuten naar een mobiliteitsknooppunt fietsen. Dáár wordt de overstap logisch, snel en vanzelfsprekend.

Van hobbels naar hoofdroute

In de visie wordt expliciet ingezet op veilige, snelle en comfortabele fietsroutes. Dat klinkt technisch, maar het gaat om iets heel concreets: asfalt in plaats van hobbelige tegels, brede paden in plaats van krappe stroken, logische aansluitingen in plaats van omwegen.
Wie dagelijks fietst, weet hoe groot het verschil is tussen “het kan” en “het is prettig”. Een fietspad dat veilig voelt, goed verlicht is en voorrang krijgt bij kruisingen, maakt van de fiets een volwaardig alternatief voor de auto. Combineer dat met e-bikes – die afstanden tot 15 kilometer moeiteloos maken – en de actieradius van actieve mobiliteit groeit spectaculair.

Knooppunten als katalysator

De MRDH zet sterk in op mobiliteitsknooppunten: plekken waar metro, tram, bus, deelvervoer en fiets samenkomen. Rond deze knooppunten wordt ook woningbouw en de ontwikkeling van voorzieningen geconcentreerd. De ambitie is dat in 2050 tachtig procent van de groei van wonen en werken zich op loop- en fietsafstand van zulke knooppunten bevindt.
Dat is slim. Want wie dichtbij woont, kiest eerder voor de fiets. En wie weet dat er altijd een goede stalling, deelfiets of veilige route beschikbaar is, laat de auto vaker staan. Zo ontstaat een zichzelf versterkend systeem waarin actieve mobiliteit de norm wordt.

Gezondheid, leefbaarheid en ruimte

De fiets is in deze visie niet alleen een vervoermiddel, maar ook een instrument voor een aantrekkelijke leefomgeving. Minder autoverkeer betekent minder uitstoot, minder geluid, minder verkeersslachtoffers. De ambitie van nul verkeersdoden vraagt om infrastructuur die langzaam verkeer prioriteit geeft.
Daarnaast draagt fietsen bij aan gezondheid en sociale cohesie – twee indicatoren waarop de regio nu achterblijft. Meer bewegen, meer ontmoeting in de openbare ruimte, minder anonieme verplaatsingen in blik. De fiets maakt de stad menselijker.

Ook buiten de stad

Opvallend is dat de visie niet alleen de hoogstedelijke gebieden centraal stelt. In groenere gemeenten en ruimtelijke woonmilieus blijft de auto belangrijk. Maar ook daar wordt ingezet op slimme combinaties: met de auto naar de stadsrand, overstappen op de fiets of openbaar vervoer voor het laatste stuk. De e-bike en speed pedelec maken bovendien grotere afstanden tussen dorpen en steden haalbaar zonder auto.
Zo groeit de samenhang tussen stad en ommeland, zonder dat elk gebied zijn eigen karakter verliest.

De echte durf zit in eenvoud

De mobiliteitsvisie spreekt over “dromen, durven, doen”. De echte durf zit misschien wel in het erkennen dat de oplossing niet altijd technologisch of groots hoeft te zijn. Soms is vooruitgang gewoon: betere fietspaden, veilige kruisingen, goede stallingen en prioriteit bij verkeerslichten.
De fiets is goedkoop in aanleg vergeleken met zware infrastructuur, snel te realiseren en direct effectief. Elke euro geïnvesteerd in fietsinfrastructuur levert meervoudig rendement op in gezondheid, bereikbaarheid en leefkwaliteit.

Conclusie

De Metropoolregio Rotterdam Den Haag positioneert mobiliteit als het vliegwiel voor economische en sociale ontwikkeling. Maar dat vliegwiel draait niet alleen op metro’s, trams en slimme technologie. Het draait ook op twee pedalen.
Als de ambities voor 2050 werkelijkheid moeten worden – meer woningen, meer banen, meer welvaart én meer welzijn – dan is de fiets geen bijzaak. Hij is het fundament.
En misschien is dat wel de meest toekomstbestendige keuze van allemaal.

Pers

• 20250131 Binnenlands Bestuur Metropoolregio Rotterdam Den Haag werkt aan mobiliteitsvisie

De visie